Jonge mantelzorgers begeleiden

Jonge mantelzorgers zijn overal 

Werk jij in het onderwijs, bij een welzijnsorganisatie, als mantelzorg- of jeugdconsulent, jeugdarts of maatschappelijk werker? Dan kom jij jonge mantelzorgers tegen.

Leer deze kinderen en jongeren herkennen, zodat jij ze zo goed mogelijk kunt ondersteunen.

Een jonge mantelzorger herkennen

Een kwart van alle kinderen en jongeren groeit op met zorg thuis. Een klas met 28 leerlingen telt dus al snel zeven jonge mantelzorgers. Vaak weten ze zelf niet dat ze er een zijn. Maar ook beroepskrachten herkennen jonge mantelzorgers niet altijd.

Sommige jonge mantelzorgers voelen zich niet prettig door de zorgsituatie thuis. Daardoor gedragen ze zich misschien anders dan jij van hen gewend bent. Of anders dan je in de fase van hun ontwikkeling mag verwachten. Er zijn verschillende signalen waaraan je een jonge mantelzorger zou kunnen herkennen. Het is goed te bedenken dat deze signalen niet (in dezelfde mate) voor iedere jonge mantelzorger gelden.

In gesprek met een jonge mantelzorger

Het is goed om de zorg thuis bespreekbaar te maken, want alleen dan kun je het kind of de jongere ondersteunen. Maar hoe pak je zo’n gesprek aan? Deze tips helpen je op weg:

  • Ga het gesprek aan in een veilige situatie, als er geen anderen zijn.

  • Vertel dat jij er bent om te luisteren en, als dat handig is, om mee te denken.

  • Probeer open vragen te stellen.

  • Geef aan dat het belangrijk is om te praten als je zorgen of verdriet hebt. Maar dat het niet per se nu hoeft.

Signalen

Op school 
Het komt voor dat jonge mantelzorgers snel afgeleid of moe zijn, vaak te laat komen of ziek zijn en geen tijd hebben voor huiswerk. Ook is het mogelijk dat zij door hun thuissituatie negatief, druk, agressief of juist teruggetrokken gedrag vertonen.

Sociaal 
Door de situatie thuis hebben jonge mantelzorgers soms weinig sociale contacten en geen tijd voor activiteiten met leeftijdsgenoten of hobby’s. Ook kunnen zij een plotselinge gedragsverandering, een extreem verantwoordelijkheidsgevoel of te volwassen gedrag laten zien.

Emotioneel 
Een deel van de jonge mantelzorgers is verdrietig, boos en heeft een laag zelfbeeld. Het komt voor dat ze hun grenzen niet goed bewaken, eigen behoeftes niet herkennen en een schuldgevoel hebben als ze leuke dingen doen.

Psychisch 
Jonge mantelzorgers kunnen zich gespannen voelen, last hebben van depressieve klachten en in sommige gevallen risicovol gedrag (bijvoorbeeld drugsgebruik) vertonen.

Jonge mantelzorgers hebben mogelijk ook lichamelijke of psychosomatische klachten. Sta als professional open voor deze signalen. Onderzoek waar ze vandaan komen en wat het kind of de jongere nodig heeft.

In gesprek met een jonge mantelzorger

Het is goed om de zorg thuis bespreekbaar te maken, want alleen dan kun je het kind of de jongere ondersteunen. Maar hoe pak je zo’n gesprek aan? Deze tips helpen je op weg: 

  • Ga het gesprek aan in een veilige situatie, als er geen anderen zijn.

  • Vertel dat jij er bent om te luisteren en, als dat handig is, om mee te denken. 

  • Probeer open vragen te stellen. 

  • Geef aan dat het belangrijk is om te praten als je zorgen of verdriet hebt. Maar dat het niet per se nu hoeft.  

Voorlichting over jonge mantelzorgers

In een klas of groep voorlichting geven over het onderwerp ‘jonge mantelzorger’? Dat is een goed idee! Zo help je kinderen en jongeren die het betreft, zich te realiseren dat ze jonge mantelzorger zijn. Dat is een eerste stap op weg naar hulp en steun. De andere kinderen en jongeren krijgen meer begrip voor de situatie van de jonge mantelzorgers. 

Maak tijdens de voorlichting duidelijk dat kinderen en jongeren die zich als jonge mantelzorger herkennen, op een ander moment naar je toe kunnen komen om te praten over de situatie bij hen thuis. 
 
Mantelzorg Utrecht kan helpen bij het geven van voorlichting. Wij werken met speciale lespakketten. 

Wil je meer informatie? Bel ons dan tussen 10.00 en 12.00 uur via 030 236 17 40 of mail naar info@mantelzorgutrecht.nl. 

030 236 17 40